Skip to main content

Việt Nam - Xiêm

VN đánh nhau với Xiêm (Thái Lan) mấy lần?

Chắc đa số chúng ta được học lịch sử là chỉ đánh nhau 1 lần, rất  hoành tráng, Nguyễn Huệ đại phá khoảng 2 vạn quân Xiêm ở Rạch Gầm - Xoài Mút. Trận này chắc ai cũng biết rồi, đại khái nguyên do là Nguyễn Ánh bị Tây Sơn đánh thua nên đi cầu viện Xiêm La, "cõng rắn cắn gà nhà". 

Thế nhưng, không tính thời các chúa Nguyễn, thực tế còn 3 lần quân Việt thắng quân Xiêm nữa, vào thời nhà Nguyễn, mà sách sử bây giờ lờ đi ít nói đến, chắc tại vì công lao nhà Nguyễn mà lại ảnh hưởng quan hệ ngoại giao với Campuchia!

Lần 1 vào thời Minh Mạng, khi Lê Văn Khôi (con nuôi Lê Văn Duyệt, tổng trấn Gia Định) nổi loạn, chiếm hết cả 6 tỉnh Nam Kỳ được 1 thời gian ngắn. Vua Minh Mạng mới đem quân triều đình đi đánh dẹp, lấy lại được mấy tỉnh và vây thành Gia Định. LVK liền cầu viện Xiêm La. Năm 1833, quân Xiêm sang đánh nước ta, chia quân làm 5 đạo, sách không nói cụ thể là có bao nhiêu quân, nhưng thấy về quy mô có vẻ như còn rầm rộ hơn hồi đánh Tây Sơn. Vì thời Tây Sơn quân Xiêm chủ yếu tập trung đánh đường thủy, nên bị Nguyễn Huệ đại phá có 1 trận Rạch Gầm - Xoài Mút là đã thua chạy về. Quân Xiêm đi cả đường bộ sang nhưng ít, không có trận nào to. Lần này quân Xiêm kéo sang bằng cả đường biển đánh Hà Tiên, đường sông, đường bộ chiếm Chân Lạp, đi qua Lào để đánh Cam Lộ và Trấn Ninh  (cạnh Nghệ An, sau Pháp cắt trả về Lào). Quân Xiêm đã chiếm được Hà Tiên (lúc đó là 1 trong 6 tỉnh Nam Kỳ), diện tích bao gồm cả Cà Mau, Bạc Liêu bây giờ, chiếm cả Chân Lạp (lúc đó do Đại Nam bảo hộ) và đe dọa cả Châu Đốc, An Giang. Đại khái là thế rất mạnh. Tướng giặc là Phi Nhã Chất Tri.

Vua Minh Mạng cắt cử các tướng chia nhau chống đỡ cả mấy mặt, quân Xiêm thua to phải chạy về. Quân ta, do Trương Minh Giảng chỉ huy, nhân thể đuổi theo chiếm lại Chân Lạp, đuổi quân Xiêm về đến Biển Hồ (Tole Sap) mới thôi. Sau khi chiếm lại được thành Nam Vang, Trương Minh Giảng mới đóng quân ở lại Chân Lạp, đổi Nam Vang (Phnompenh) thành Trấn Tây thành, coi như xóa sổ nước Chân Lạp, Đại Nam chiếm khoảng 2/3 đất Campuchia bây giờ, 1/3 phía Tây còn lại do Xiêm chiếm.

Sau trận thắng này, mấy tiểu quốc thuộc đất Lào bây giờ cũng xin Đại Nam bảo hộ. 

Năm 1840, vua Minh Mạng mất, dân Chân Lạp lại nổi lên, vì quan quân nước ta bóc lột dân bên đó tàn ác quá. Dân Miên ở Nam Kỳ cũng nổi loạn liên miên, từ cuối thời Minh Mạng đã loạn rồi, vì dân Miên ở Nam Kỳ quá đông, lại sống tập trung và bị dân Việt kỳ thị. Năm 1841, vua Thiệu Trị thấy dân Miên nổi lên nhiều quá, dẹp chỗ này lại nổi lên chỗ khác nên phải rút quân từ Trấn Tây thành về. Ông Trương Minh Giảng đau buồn quá mà phát bệnh chết ở An Giang. Thời VNCH, Trương Minh Giảng được đặt tên đường to ở SG, sau 75 đổi thành Lê Văn Sỹ. Chắc tại ông này làm quan cai trị hà khắc bên Cam, đặt tên đường to cũng ảnh hưởng hòa khí!

Quân Đại Nam rút về rồi thì quân Xiêm lại sang chiếm Trấn Tây thành rồi lại đánh nước ta vào năm 1842. Vua Thiệu Trị cử Nguyễn Tri Phương ra chống, quân Xiêm thua to phải chạy về giữ Trấn Tây. 

Năm 1845, Nguyễn Tri Phương và Võ Văn Giải kéo quân sang đánh Xiêm, đuổi quân Xiêm về Oudong, quân ta chiếm lại Trấn Tây, sau đó Đại Nam và Xiêm ký hòa ước, không đánh nhau nữa. Năm 1847, năm Thiệu Trị thứ 7, tái lập nước Chân Lạp, xóa bỏ Trấn Tây thành. Chân Lạp lúc đó nhận bảo hộ của cả Xiêm và Đại Nam. Kể từ đó dân Miên ở Nam Kỳ và Chân Lạp mới không nổi loạn, Xiêm và Đại Nam cũng không còn đánh nhau lần nào nữa. 

Như vậy, vua Minh Mạng đánh thắng quân Xiêm, hệ quả là mở rộng lãnh thổ Đại Nam thành lớn nhất trong lịch sử. Xét về công lao còn to hơn Nguyễn Huệ đánh thắng quân Xiêm, bởi vì Nguyễn Huệ đánh thắng Xiêm thì cũng chỉ là cuộc chiến tự vệ, chả chiếm được thêm tý đất nào, cũng không bảo hộ được Chân Lạp như thời Thiệu Trị và Gia Long hay các chúa Nguyễn xưa kia. 

Kể từ thời các chúa Nguyễn, Ai Lao và Chân Lạp bị kẹp giữa Xiêm và Đàng Trong, rồi Đại Nam, hết bị nước này đến nước kia chiếm đóng hay bảo hộ. Nước nào mạnh thì họ theo. Nước ta không chiếm hay bảo hộ cũng không được, vì Xiêm cũng sẽ chiếm và đe dọa lãnh thổ nước ta. Vì thế nên các chúa - vua Nguyễn đều phải dùng 2 nước này làm vùng đệm, y như Tàu dùng Bắc Việt hay Bắc TT làm vùng đệm vậy. Chính sách bảo hộ của VN với Lào và Cam bây giờ thì cũng học từ các vua, chúa Nguyễn mà thôi, nhưng không dám nói thẳng ra là như thế!

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

​Trong mỗi gia đình, luôn có một người như thế

Trong mỗi gia đình, luôn có một người như thế… Người ấy không hỏi nhiều, không kể lể, chẳng tranh phần đúng, cũng chưa từng đòi phần hơn. Nhưng lạ lắm – cứ mỗi lần nhà có chuyện, thì chính người ấy lại là người đầu tiên chao đảo. Khi ai đó gặp hạn, người ấy lại ốm. Khi cả nhà cùng lo âu, người ấy lại gánh thêm những điều chẳng ai thấy. Không phải vì người đó yếu. Mà bởi trời đất đôi khi có một cách sắp đặt kỳ lạ: Để một người chịu nhiều hơn một chút – Để những người còn lại, được bình yên hơn một chút. co là con út trong một gia đình năm người. Chị gái lấy chồng xa, anh trai có công việc ổn định, bố mẹ vẫn khỏe mạnh ở tuổi về chiều. Chỉ riêng Co – đi đâu cũng lận đận, làm gì cũng va vấp. Đã có lúc, cô ngồi một mình và hỏi: "Hay là mình là đứa gánh nghiệp cả nhà?" Và rồi cô để ý – rất rõ – Mỗi lần trong nhà có người gặp chuyện: mẹ ốm, bố té xe, hay chị gái buồn bực chuyện chồng con… Thì chỉ vài hôm sau, Linh lại là người "đón hạn": xe hư, mất việc, hay bỗng dưng té ...
Post a Comment
Read more

Khủng hoảng kinh tế 2008 và các sói già phố Wall

  Có lẽ nhiều người đã biết khủng hoảng kinh tế năm 2007-2008 xảy ra do bong bóng thị trường cho vay mua nhà (mortgage) của Mỹ sụp đổ, khi hàng loạt người có điểm tín dụng xấu – không có khả năng chi trả nợ - được cho vay mua nhà (subprime mortgage). Thời điểm 2000-2007, việc 1 người có thể sở hữu 2-3 căn nhà là hoàn toàn bình thường nhờ vay tiền từ các tổ chức tín dụng. Đến 1 thời điểm, khi người mua nhà không còn khả năng phát chi trả nợ, bong bóng này chắc chắn sẽ sụp đổ. Tuy nhiên, việc tín dụng xấu có thể tồn tại trong 1 thời gian dài và tạo nên ảnh hưởng dây chuyền đến nhiều tổ chức tài chính lớn trên thế giới chắc chắn không chỉ phụ thuộc vào những người có tín dụng xấu. Từ 1 đống rác, mortgage tín dụng xấu đã được hô biến thành 1 món hàng cực kỳ uy tín và chất lượng, tóm gọn lại trong hai yếu tố: 1. Biến subprime mortgage thành 1 sản phẩm hoàn toàn mới 2. Dát vàng cho sản phẩm mới này 1 trò chơi hoàn hảo đã được bày ra bởi các sói già phố Wall. Thay đổi nhận diện Yếu tố thứ...
Post a Comment
Read more

Việt nho

Theo triết gia Lương Kim Định người Tàu đã biến đổi Việt nho thành Hán nho, phản bội ý nghĩa bản thể của chữ nho/nhu, thay thế phép ứng xử mềm mại, thuần nhất thành lối ứng xử cương cứng, hai mặt "trong pháp ngoài nho"... + Từ Việt nho đến Hán nho Mặc dù sinh ra trong một gia đình nhà nho, nhưng không hiểu sao, hoặc chính vì thế, mà tôi có ác cảm với Nho giáo. Ở Việt Nam, Nho giáo và tính tiểu nông là căn nguyên nhị trùng kìm hãm sự phát triển của đất nước. Và, cũng vì thế, mà tôi lảng đọc Kim Định, nghĩ rằng ông là toàn-nho. Gần đây, do tìm hiểu văn hóa Việt Nam, tôi mới buộc phải đọc ông. Hóa ra, thứ nho mà tôi ghét bấy lâu nay là Hán nho, một thứ nho đã bị tha hóa, xa vời nguồn gốc hoặc bị người ta cố tình bẻ quẹo, còn nho Kim Định tán dương là nguyên nho, được ông gọi là Viẹ...
Post a Comment
Read more