Hát nữa đi Hương ...!
Hiếm có bài nhạc nào mà kêu tên người mình thương tới mấy chục lần ,vậy mà tác giả làm được và rất duyên dáng,làm người nghe phải thương mến cô Hương nào đó mới ác
"Bài hương ca vô tận" được ông Trầm Tử Thiêng viết 1958 tại Sài Gòn,là một trong những bài đầu tiên của ông
Coi hồi ký Lệ Thủy thấy cô đào cải lương này kêu Trầm Tử Thiêng là "Thầy Lợi" vì những năm 50 thầy Nguyễn Văn Lợi dạy nhạc ở trường tiểu học Tân Thuận ,sau đó viết nhạc lấy tên là Trầm Tử Thiêng
Để ý kỹ sẽ thấy bài nhạc có cái tên "Bài hương ca vô tận" ,chữ "hương" viết thường,nhưng vô e nhạc thì "Hương" lại viết hoa
Hán tự ,chữ hương có nghĩa là quê nhà,là xứ sở ,là mùi thơm của rơm rạ,cơm mới nấu ,thành ra Nam Kỳ ta có lúa "Nàng Thơm Chợ Đào" ,rồi "Nàng Hương" là vậy
Tức là tên nhạc thì chữ hương là là tất cả những gì của quê hương được ông Thầy Lợi gom góp lại nâng niu,ca ngợi,xiển dương ,nói như Lam Phương là "Gom góp yêu thương quê nhà. Dâng hết cho người tình xa."
Nhưng vô nhạc thì ông xin giữ kỷ niệm với cô Hương nào đó
Toàn bài nhạc tác giả nhắc tới tên "Hương" tới 9 lần,số 9 Hán tự là cửu,một con số linh thiêng
Tác giả nhắc tới hiện thực năm 1958 Miền Nam vẫn còn chiến tranh ,người dân phải căng người ra vì giặc giã,trai hùng phải đi tòng chinh ra sa trường
Mở đầu bài đã là một nốt trầm,một điệu nhạc buồn bi ai oán
"Hát nữa đi Hương hát điệu nhạc buồn điệu nhạc quê hương
Hát nữa đi Hương hát lại bài ca tiễn anh lên đường
Ngày đao binh chưa biết còn bao lâu,
cuộc phân ly may lắm thì qua maụ
Hát nữa đi Hương hát để đợi chờ"
Hiệp định Geneve chia VN ra làm hai,và tới năm 1958 cũng không ai biết khi nào có hòa bình trở lại nên mới có câu" Ngày đao binh chưa biết còn bao lâu,cuộc phân ly may lắm thì qua maụ"
Trầm Tử Thiêng mong hòa bình nhiều lắm .Trong bài "Hòa bình ơi!Việt Nam ơi!" ông viết vầy:
"Hòa Bình Ơi! Hòa Bình Ơi!
Ta gánh chung đau thương một trời
Nam Bắc ơi. Quê hương, Tình người
Việt Nam Ơi! Việt Nam Ơi!"
Cái đoạn điệp khúc này nhắc lại tới 3 lần trong toàn bài
Trong bài "Kinh khổ" ông mượn hình ảnh người mẹ ngồi cầu kinh mà nói tới mong ước của người dân Miền Nam
"Lời nguyện cầu này dành cho nhau
Từ khi loạn ly vào đêm đầu
Tình người tiêu hao. Niềm tin bội bạc
Gà giục sang canh mãi ngoài hiên đầu tỏ tròn tiếng gáy
Lạnh lùng một ngày một qua mau
Lời kinh mù sương mờ trên đầu
Mộng chờ sau đêm. Ngày mai thật lạ.
Thù hằn anh em
Bỗng nhìn nhau gọi nhau thật đậm đà"
Trở lại bài "Hương"
"Hát nữa đi Hương câu nhạc thành nguồn gợi chuyện đau thương
Hát kể quê hương núi rừng đầy hoa bỗng thành chiến trường
Đồng tan hoang nên lúa ngại đơm bông
Thuyền ham đi nên nước còn trông mong
Khiến cả đêm thâu tiếng em rầu rầu"
Ta có cảm giác tiếng hát của "Hương" là tiếng ca thán,tiếng buồn lòng não nuộc của cả một xứ sở,của hết thảy những người Việt yêu quê hương xứ sở,yêu đất đai mồ mả ông bà và không đành đoạn nhìn bom cày đạn xới trên quê hương mình
Một " nỗi buồn quê hương, mưa giăng thác đổ đêm trường" thiệt thê thảm
Phải công nhận Trần Tử Thiêng rất giỏi đem đời vô nhạc,qua ca từ con chữ,nó gợi hình,gợi âm,gợi tất cả những bi ai thống khổ của một dân tộc đang có chiến tranh .Ông yêu quê hương kinh hoàng,yêu da diết,ông khóc cười với nỗi bi ai đau đớn đó
Chúng ta thấy Trầm Tử Thiêng những năm đầu kêu phía bên kia Bắc Việt tức cộng sản,việt cộng là "người anh em" rất tình cảm dạt dào,hy vọng một sự tôn trọng và hướng thiện vì tinh thần dân tộc
Trận Mậu Thân 1968 trước cảnh dân Miền Nam tan tành ôm nhau di tản ,đạn bom đì đùng ngay trong thành đô Sài Gòn ,lửa cháy vang trời,đạn giết trẻ em,pháo kích "banh xác mẹ hiền"
Vậy mà trong bài "Tám nẻo đường thành" ông vẫn kêu là "anh" rất nhẹ nhàng
" Khóc quê hương suốt hai mươi năm ngoài lửa khói
Cũng do một bàn tay anh mãi
Nếu xa lạ thì không ai nói
Ðếm đi anh ! Ðếm đi anh !
Bao hồn oan đó
Mộ chẳng sinh, cỏ chẳng xanh
Người nghìn sau nhắc chuyện đường thành"
Nhưng với Huế,thảm sát Huế,ông vô cùng phẫn nộ ," Chuyện một chiếc cầu đã gãy" ông kêu đích danh cộng sản là "giặc" và đòi trả thù:
"Tình người về giữa đêm xuân chưa dứt cuộc vui
Giặc đã qua đây gây cảnh nổi trôi.
Cầu thân ái đêm nay gẫy một nhịp rồi
Nón lá sầu khóc điệu Nam Ai tiếc thương lời vắn dài
Vì sao không thương mến nhau còn gây khổ đau làm lỡ nhịp cầu
Mối thù chờ sang ngày nào nối lại nhịp cầu rửa hờn cho nhau"
Đọc hồi ký của Nguyễn Đắc Xuân có thấy "giặc" Mậu Thân ở Huế có nhắc tới bài hát theo điệu ngũ cung này ,ông Xuân viết là ai cũng khen cái tài của Trầm Tử Thiêng ,một cái cầu Trường Tiền bị đánh sập thôi mà lấy nước mắt triệu người,mà còn tố cáo tội ác của "giặc" nữa,cái cảm giác bị Trầm Tử Thiêng kêu là "giặc" chắc khó tả
Nhơn tiện xin nói thêm
Sau này nhạc vàng có thêm mấy bài sau "Hương" của Trầm Tử Thiêng mà kêu tên thằng luôn người tác giả muốn nói
"Chuyện tình người trinh nữ tên Thi " do nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ sáng tác vào năm 1970 khi một ca sĩ trẻ trong Đoàn văn nghệ Maxim của ông bị tai nạn giao thông qua đời
Ông kể rằng:
"Thuở ấy xa xưa có một nàng một nàng thiếu nữ
Một đóa hoa hồng tình phơi phới tuổi mới trăng tròn "
Và điệp khúc cứ kêu đi kêu lại làm nhiều người xúc động là :"Thi ơi Thi ơi Thi,Thi biết biết không Thi ? "
Trần Thiện Thanh là vua sáng tác những bài nhạc về lính chiến VNCH,nhiều bài nhân vật thực tế luôn,thí dụ anh hùng mũ đỏ Nguyễn Văn Đương, anh hùng Charlie Nguyễn Đình Bảo....
"Chuyện Tình Mộng Thường" hay "Tình thiên thu" là một ca khúc nổi tiếng,mà nghe tên bà Mộng Thường hoài đâm ra quen
Mộng Thường hay Người chết trở về là một bộ phim do ông Trần Thiện Thanh đạo diễn chiếu hồi năm 1974
"Tình Thiên Thu"là một bản ballad trong phim đó do Thanh Lan và Trần Thiện Thanh hát
Tên đầy đủ của bài hát là "Tình thiên thu của Nguyễn Thị Mộng Thường." nhưng bà con quen miệng kêu là bài "Tình thiên thu" hoặc "Mộng Thường"
Phim nói về chuyện tình của chàng sĩ quan VNCH Phạm Thái và cô tiếp viên hàng không Nguyễn Thị Mộng Thường
Thiếu Úy biệt động quân Phạm Thái vừa tốt nghiệp sĩ quan Đà Lạt đi trên chuyến bay của hãng hàng không Air Vietnam về Sài Gòn trình diện với Bộ Tư Lệnh Biệt Động Quân đã quen biết rồi yêu cô tiếp viên Mộng Thường
"Mùa Hè Đỏ Lửa 1972" khiến cho đám cưới Phạm Thái và Mộng Thường phải ngừng lại vì chàng phải khoát chinh y lên đường chiến đấu.
Ở An Lộc chàng bị thương nặng mất tích và tin báo về là tử trận mất xác làm cho Mộng Thường khóc hết nước mắt
Ai dè Phạm Thái không chết,chàng bị thương và lạc vào tu viện ,một soeur cứu sống,che giấu chàng
"Người chết trở về"
Tưởng là chết đi,
Nhưng không anh lại về,
Anh lại về, anh lại về"
Phạm Thái gởi thơ về Sài Gòn mời người yêu mà cũng là vợ sắp cưới của chàng lên An Lộc tham dự buổi lễ lên lon Trung Uý
Nguyễn Thị Mộng Thường đón xe đò lên An Lộc thì chiếc xe đò chở nàng dọc đường bị trúng mìn do Việt Cộng gài dọc đường
Mộng Thường bị thương nặng và chết khi đã tới rất gần ngày trùng phùng với người yêu
Hai nhân vật này là hư cấu vì lục lại danh sách Võ Bị Quốc Gia Đà Lạt không có tên Phạm Thái
"Xin cho yêu trong Mộng Thường
nhưng mộng thường cũng tan
Xin cho đi chung một đường
sao định mệnh chắn ngang"
Ca khúc "Nỗi lòng Thanh Trúc" (còn có tựa Nỗi buồn Thanh Trúc) của nhạc sĩ Trần Thiện Thanh là viết về một người con gái mang tên Thanh Trúc.
"Chiều ngừng mây xám thương mến lên rồi
Thanh Trúc là tên của một người
Vẫn thường nhìn trời xanh bát ngát
Vẫn thường lên tiếng hát
Để bâng khuâng nhớ một bóng người"
Tại hải ngoại sau 1975 Nhật Ngân có bài "Hương" theo điệu Twist nhún nhảy
" Hương anh gọi tên em
Trong khắp trời thương nhớ
Trời Ca li buồn lắm em ơi
Anh gọi tên em, một mình trong giá lạnh
Một mình đếm bước lang thang"
Kết bài xin nhắc về Thanh Nga-nữ hoàng cải lương mùi mẫn ,cô vang danh sơn nữ Phà Ca trong tuồng "Người vợ không bao giờ cưới" và từ đó cô còn có nick name là Phà Ca trong lòng khán giả
"Ngày mai đám cưới người ta
Cớ sao sơn nữ Phà Ca lại buồn".
Comments
Post a Comment