Khó ai đọc nổi một tin cáo phó in mỗi ngày một đoạn suốt nửa năm nên không ngờ 'Thế kỷ Trung Hoa' đã chết - dù chưa chôn!
Mấy chục năm rồi, các bậc thức giả đã luận giải là Trung Quốc sẽ bắt kịp rồi vượt qua Hoa Kỳ để thành bá chủ thế giới về kinh tế lẫn quân sự. Là thức giả vì ngủ thật nên họ cóc biết đếm về kinh tế lẫn quân sự khi tiên đoán rằng sau 'Trật tự Hoa Kỳ' vào Thế kỷ 20 (khởi sự từ 1900) thì Thế kỷ 21 sẽ là 'Thế kỷ Trung Hoa'.
Nếu chưa tin vào sự nông cạn của đám thức giả thì cứ Google 'The China Century', quý vị sẽ thấy một tỷ cái 'hít', làm lỗ mũi Bắc Kinh nở hơn ống giang mà thối ngang ống cống! Kinh tế chính trị học đã tiên đoán vậy, làm sao lại có thể sai được?
Bây giờ, xin trở lại trang Cáo phó được đăng từng kỳ mà ít ai đọc:
Đầu tiên là chuyện nợ nần.
Hoa Kỳ là một quốc gia quá trẻ đã vươn thành siêu cường và còn cứu giúp bao nước khác nên người dân nông cạn chỉ thấy cái rốn của mình là to mà đó biết đeo nước khác. Vì vậy họ chỉ nói đến món công nợ của chính quyền liên bang mà quên mất nợ tư nhân và càng không cần biết gì về gánh nợ của các nước khác, như Nhật Bản hay Trung Cộng. Cũng vì nông cạn, họ đã từng sợ là sẽ bị Nhật Bản qua mặt, nay thì sợ Trung Cộng. Bọn người ưu tú ở trên bèn lạy van Bắc Kinh để kiếm chút cháo bồ dục.
Sự thật thì gánh nợ của Trung Cộng so với Tổng sản lượng GDP đã cao gấp ba (một tỷ lệ lớn hơn Hoa Kỳ) và so với GDP một đầu người lại còn tệ hơn vậy: trung bình một người chưa làm ra 12.000 Mỹ kim một năm (vẫn thuộc loại nghèo) thì đã mắc nợ quá nặng, mà lại nợ các 'đại gia' nội địa, là đảng và nhà nước.
Gánh nợ hàm chứa sự bất công của một chế độ tự xưng 'xã hội chủ nghĩa'.
Người Mỹ nông cạn cũng quên bẵng là Nhật Bản đã có mấy chục năm tăng trưởng trung bình 10% một năm, sau khi bị chiến tranh tàn phá và lãnh hai trái bom nguyên tử. Nhờ vậy, Nhật phục hồi thật nhanh mà vẫn giữ được tinh thần bình đẳng trong xã hội (Đài Loan cũng có ưu điểm xã hội đó mà Mỹ hèn không biết).
Vì không biết, dân Mỹ mới sợ sẽ bị Trung Cộng đuổi kịp với đà tăng trưởng 10% một năm từ khi Đặng Tiểu Bình mở cửa cải cách theo kinh tế thị trường vào các năm 1979 trở về sau. Nhưng 10% là con số lạc hậu của quá khứ - đã hết từ lâu – và 5% là ước mơ của Tập Cận Bình. Từ Bình to tới Bình nhỏ, ta biết là sẽ có bất ổn vì… vì tình trạng bất công vừa nói khi nhắc tới núi nợ!
Nói gọn lại: đà tăng trưởng nhờ đầu tư tối đa với đầy lãng phí đã hết từ lâu, nhưng lỡ đẻ ra cái họa thì nó vẫn lớn như thổi là công trái (nợ của nhà nước). Trong khi đó chi tiêu của nội địa và đầu tư của ngoại quốc thì đã vỗ cánh ra đi rồi - công lớn của Bình nhỏ!
Thật ra, lý do giải thích sự suy sụp này cũng dễ hiểu.
Trước hết là khía cạnh xã hội: Dân số tỷ người là yếu tố thuận lợi sau giai đoạn ăn mắm mút giòi của Mao vì nhân lực dư dôi được đưa vào sản xuất, từ 0% mà lên thì cái gì cũng dễ gấp đôi. Nhưng ngày nay, trong một tỷ 400 triệu dân có 600 triệu mỗi ngày chưa kiếm ra lợi tức tương đương với năm đô la. Và 40 năm sau cải cách thì các trái ngon dễ hái nhất đều đã được ăn hết từ lâu, mà ăn nhiều nhất là các đảng viên. Không phải cả triệu đảng viên, chỉ một ngàn ngồi ở trên thôi, và ngồi càng cao, ăn càng khỏe.
Vì vậy, đa số người dân đều ghim tiết kiệm vào hầu bao để sẵn tiền làm hượt liệu bôi trơn bộ máy công quyền quá rườm rà khi cần giải quyết các vấn đề y tế, giáo dục con cái và… đổi hộ khẩu. Nạn bất công được định chế hóa thành một quy chế mới, có tên dễ gọi và hiểu liền là tham nhũng!
Tập Cận Bình tung kế hoạch diệt trừ tham nhũng chỉ để tập trung quyền lực: bình nhỏ chỉ thay cái nhãn dán bên ngoài. Bên trong thì vẫn vậy, với tên gọi mới là 'chủ nghĩa tư bản thân tộc', cho thân nhân và gia tộc. Họ gọi là 'tư bản đái quần', tư bản dải quần!
Về khía cạnh kinh tế, ta nên nhớ đến hai chuyện.
Trước hết, Bắc Kinh tìm lực đẩy là đầu tư (xin kể ra ba thành phần là nhân công, tư bản và đất đai) vào hạ tầng cơ sở vật chất, nhà máy, các cao ốc, rồi hệ thống gia cư, địa ốc. Hiện tượng 'trái ngọt ở dưới thì dễ hái' làm thế giới chấn động, và càng chấn động vì đầu tư nhiều thì dư thừa sản phẩm cho xuất cảng, với giá bèo.
Nhưng mô hình đó đã đi hết sự vận hành từ hai chục năm trước, khi thế hệ Hồ Cẩm Đào và Ôn Gia Bảo lãnh đạo. Cả hai đều than về nền kinh tế 'bốn không' mà dư luận Hoa Kỳ và thế giới cấn đèo là đéo cần: "không cân đối, không phối hợp, không công bằng và không bền vững!" Cũng vì vậy mà Tập Cận Bình lập tức tập trung quyền lực khi lên lãnh đạo cuối năm 2012.
Mà 10 năm sau vẫn chưa giải quyết được gì!
Làm sao dán lại một mô hình đã vụn với một chế độc toàn trị hơn, có ưu tiên mới là giải trừ ảnh hưởng sáng tạo và đầu tư của tư doanh lại nâng cao quyền hạn của đảng cùng các tập đoàn kinh tế nhà nước?
Vì vậy từ 2014, nhiều người đã nói về những gì đang xảy ra, mà thời ấy thiên hạ chỉ ngợi ca sản lượng kinh tế Trung Cộng đã vượt Nhật Bản năm 2010, để đứng hạng nhì sau Hoa Kỳ!
Khi đó, thế giới còn lải nhải về sự sụp đổ của kinh tế Nhật sau nạn bể bóng đầu tư vào các năm 1987-1990. Trong khi ấy, người ta phải sớm thấy kinh tế Trung Cộng không thể bằng chứ đừng nói là vượt Hoa Kỳ.
Đã hơn 1.200 chữ rồi, xin được tạm kết là vừa!
1/ Theo hiện giá Mỹ kim, một năm người dân Trung Hoa sản xuất được 11,795 đô la hàng hóa và dịch vụ, chưa bằng 20% sản lượng trung bình của một người Mỹ (là 62,912 đô la). Làm sao bắt kịp Mỹ khi chối bỏ quy luật kinh tế thị trường, để đảng và nhà nước quyết định hết?
2/ Sản lượng đã bèo như vậy, gánh nợ lại vượt 52 ngàn tỷ đô la, rẻ ra thì bằng Tổng sản lượng nếu tạm quên các khoản 'nợ chui' ngoài biên chế và sổ sách ("shadow banking") mà nhiều trung tâm quốc tế ước lượng là bằng 25% gánh nợ chính thức. Vậy mà các chính quyền trung ương lẫn địa phương đang vay nữa và tạm quên chín ngàn tỷ (đô la) là các khoản nợ xấu, khó đòi và sẽ mất. Vỡ nợ không là viễn ảnh mà đang thành hiện thực.
3/ Khi đà tăng trưởng kinh tế theo mệnh giá ("face value") là 10% một năm thì cứ đi vay mà khỏi sợ. Khi đà tăng trưởng chính thức chỉ còn là 5% mà gánh nợ lại là 60 ngàn tỷ đô la thì họa suy trầm lấp ló ngoài cổng. Nếu tốc độ tăng trưởng thực tế lại chỉ bằng nửa như nhiều người dự báo thì chỉ còn một chuỗi than ôi bất tận!
4/ Kinh tế học gọi đó là giảm phát (deflation). Vì giá sản xuất từ hãng xưởng ra tới giới tiêu thụ đều giảm mà bán không được! Nhưng chưa hết: đồng Nguyên tuột đáy so với đô la (có làm xuất cảng rẻ hơn thì vẫn ít ai mua, lại làm nhập cảng đắt hơn!) trong khi đầu tư trực tiếp của nước ngoài giảm mất 87% và thất nghiệp của giới trẻ đã vượt quá 21% từ đầu năm rồi…
5/ May quá, 10 năm trước, Tập Cận Bình có sáng kiến 'Nhất Đái Nhất Lộ' và trước sau tung ra – quý vị ngồi cho ngay ngắn nhé – một ngàn tỷ đô la cho hơn trăm nước vay mượn. Mục tiêu đi vay là để 'xây dựng hạ tầng' trên đất liền và ngoài biển, nhân tiện làm bạn hàng với Trung Cộng hay chư hầu cho Bắc Kinh! Nay tính lại thì cả thế giới đều thấy ra sự thật: các nước vay tiền đầu tư mà không có hiệu năng, đã mắc nợ mà chủ quyền lại bị đe dọa.
Các nước chưa biết ca dao Việt Nam:
"Tậu xe chung với đức ông,
Vừa phải đánh cồng vừa phải đổ phân!"
Khi đã biết, họ gọi đức ông là Tập Bể Bình. Và mô hình Trung Cộng là đám gạch vụn.
Vụn đến nỗi các phần tử ưu tú của Mỹ nay cũng thấy – sau khi bị văng miểng vào mắt kiếng.
Comments
Post a Comment