Dân ta Thiện Chiến trong Nội Chiến,
khi chuyện Quốc Gia đã ra Quốc Tế,
mà Canh Tân lẫn Độc Lập đều mơ hồ…
Khi đẩy lui dĩ vãng về trăm năm trước, chúng ta hy vọng học được vài
điều cả hay lẫn dở trong lịch sử. Điều không may cho dân ta là lịch sử
đó đã bị tẩy xóa quá nhiều, nhất là trong 50 năm qua. Dân tộc này vốn
phong kiến lạc hậu cho đến khi được chủ nghĩa Mác Lê soi sáng qua một
cuộc Cách mạng. Nhưng cách mạng nào là họ lại xếp hàng lắp bắp. Cách
mạng Tháng Mười tại Nga để ra Quốc tế Cộng sản hay Đệ tam tiêu diệt Đệ
tứ? Chiến thắng của Mao ở bên Tầu hay trò ma 19 tháng Tám năm 1945 tại
miền Bắc?
Một quy tắc dễ nhớ là quốc hiệu: cái tên càng dài thì tinh thần nô lệ
càng cao. Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam đã vượt qua Việt Nam Dân
chủ Cộng hòa!
Nói vậy hơi oan cho người cộng sản vì họ chẳng phát minh ra điều gì!
Mọi chế độ mới lên cầm quyền đều muốn xóa hết ký ức về chuyện cũ, để
từ đó hươu vượn về tương lai dù chính họ chưa biết cái tương lai đó
tròn méo ra sao. Cụ thể: 'định hướng xã hội chủ nghĩa' là gì thì cũng
mù tịt, nói chi đến kinh tế thị trường? Chúng ta phải trở ngược về
lịch sử sâu xa, may ra thì hiểu quy luật bi thảm đó.
Lịch sử Việt Nam có một bước ngoặt là từ năm 1558. Xin ghi năm này vào
não bộ chúng ta vì 300 năm sau sẽ còn gặp lại (1858!)
Đó là khi triều Lê lụn bại bị nội loạn với Mạc Đăng Dung và nhà Mạc.
Tiễu trừ và đẩy lui nhà Mạc lên phía Bắc là công lao của hai họ Trịnh
và Nguyễn. Thế rồi hai họ giết nhau dù đã thành sui gia. Cho nên
Nguyễn Hoàng nhờ chị ruột là Nguyễn Thị Ngọc Bảo xin anh rể là Trịnh
Kiểm cho vào Thuận Hóa vì không muốn bị giết như anh ruột là Nguyễn
Uông. Nhờ đó, ta có 1558.
Nguyễn Hoàng là bậc hùng tài hiếm có của lịch sử nước nhà. Đi lánh nạn
và mở nước, mà vẫn cung thuận triều Lê dù rằng từ đó, Thăng Long hết
là trung tâm của các biến động lịch sử. Khu vực này già nua, héo úa
trong nét văn hóa Khổng Nho lạc hậu – mà chưa biết.
Vì các sinh vật chính trị Bắc Hà vẫn sống trong không gian hai chiều:
nhìn lên Bắc Kinh là có ánh sáng, dù nơi đó đã tù mù nên sẽ rơi vào
tay Mãn Thanh. Chúng ta phải lạnh lùng hiểu tâm sự của con giun, chỉ
tiến thoái hai chiều trong cõi bùn lầy, khi nói rằng còn lên xuống thì
nó không tin. Các Chúa Nguyễn lại khác hẳn. Nói cho dễ hiểu mà ít ai
quan tâm: không gian của chúng ta hết còn là hai chiều Việt-Hoa như
trong hai ngàn năm, và vấn đề quốc gia đã thành quốc tế!
Khi các Chúa Trịnh còn rung đùi nói nhảm, các Chúa Nguyễn đã mở nước
theo quy luật địa dư. Từ Thuận Hoá xuống miền Nam, rồi vươn qua miền
Tây có lãnh thổ trù phú hơn, rồi tiếp cận với khái niệm đa chiều: đa
chủng, đa văn hóa, lại buôn bán với các bạn hàng Đông Á.
Biến động văn hóa lớn nhất cho dân ta khi đó là đã tiếp nhận tinh thần
đa nguyên - trước khi chữ này được phát minh! Mọi thành phần sắc tộc
đều bình đẳng như nhau, người Chàm, người Thượng, người Khmer, nhất là
các thuyền nhân tỵ nạn đầu tiên là người Tầu! Đây là điều khác hẳn
thói kỳ thị của Bắc Hà theo Khổng Nho nên coi các sắc tộc thiểu số là
mường mán man rợ. Các Chúa Nguyễn còn khéo… Việt hóa thần linh của dân
Chàm và kết thông gia với thương nhân Đông Á, nhất là người Nhật.
Giới ngôn ngữ học lại kinh ngạc hơn: tại sao dân ta có khái niệm
'trong – ngoài' từ thời đó?
Đàng Trong là chữ được dân gian dùng từ lâu nên mới thấy các nhà
truyền giáo Tây phương ghi lại, từ Francisco de Pina đến Alexandre de
Rhodes. Chúng ta cứ nói Trong Nam Ngoài Bắc mà không ý thức được khía
cạnh chính trị của chữ nghĩa. Nếu Ngoài Bắc có bao gồm cả phương Bắc,
tức là Trung Hoa, thì kệ cha ngoài đó, và "sĩ phu Bắc Hà' là sinh vật
trôi vào đà tuyệt chủng mà không biết. Hóa ra trong này, người ta coi
nhau là anh em một nhà, Chú Ba, Chú Bẩy người Hoa hay người Ấn đều như
nhau.
Và tại Bắc Hà, người biết như Đào Duy Từ đã Nam tiến nên lên tới bậc
thầy của các Chúa. Chúng ta nghĩ lại mà xem.
Nghĩa là từ 1558, không chỉ lãnh thổ mà văn hóa, kinh tế, giao thương
của nước ta đã mở rộng, khác hẳn những gì đã có suốt 500 năm trước!
Nhưng cái nghiệp Nội Chiến thì vẫn còn, cả trong lẫn ngoài đều lãnh!
Tiêu biểu cho tinh thần khai phá của Đàng Trong là phong trào Tây Sơn
đã đụng độ với triều đình già nua của Chúa Nguyễn tại Phú Xuân: nội
chiến bùng nổ từ 1771 đến 1802.
Đàng Trong là nơi dân ta buôn bán tiếp cận với nhiều xứ khác, đã sớm
gặp thương thuyền Nhật Bản, rồi Tây phương, và chiến hạm Hòa Lan hay
Bồ Đào Nha.
Chúng ta cứ nhắc đến Chiến thắng Đống Đa vào mùa Xuân Kỷ Dậu 1789 mà
không tự hỏi vì sao Quang Trung Hoàng đế có nhiều Đô đốc như vậy? Nếu
thuộc sử, ta còn thấy trong bảy lần giao tranh của Nguyễn Huệ từ Quy
Nhơn Bình Định với phe Nguyễn Ánh tại Gia Định, quân Tây Sơn thường
đánh thủy chiến. Và lần đầu tiên… Tây Sơn chạm súng với chiến hạm Tây
phương là trận đánh năm 1782 khiến hạm trưởng Pháp tên là Manuel mất
mạng. Sau này được triều Gia Long thờ như công thần, dưới tên Mạn Hòe.
Trong giai đoạn nội chiến kéo dài giữa hai nhà Trịnh Nguyễn, rồi giữa
Tây Sơn và Nguyễn Ánh, thậm chí giữa hai anh em Nguyễn Nhạc và Nguyễn
Huệ, chúng ta nghĩ gì về cái 'Việt tính' để gắn bó với nhau? Không thể
nghĩ gì khác, thậm chí còn nhấn mạnh đến khác biệt trong ngoài về ngôn
ngữ để dễ phát giác kẻ địch!
Nói về lịch sử, sau 1050 năm Bắc thuộc, dân ta giành lại độc lập năm
939 khi Ngô Quyền xưng Vương, mãi 70 năm sau mới tiến tới quốc thống,
xây dựng quốc gia, vào đời Lý với việc thiên đô từ Hoa Lư nhỏ hẹp lên
tới Đại La, rạng rỡ với tên Thăng Long.
Cũng nói về lịch sử, sau Chiến thắng Đống Đa năm 1789, ta bị Pháp tấn
công khi bắn vào Đà Nẵng năm 1858 mà triều Nguyễn ca bài Ơ Quả Mơ.
Trong 70 năm sau biến cố Đống Đa, dân ta đã biết thế nào là không gian
đa chiều và hình thái chiến tranh mới. Nhưng thê thảm cho đất nước là
Nguyễn Ánh quên hẳn các Chúa anh hùng và ưu điểm của Đàng Trong mà xây
dựng chế độ tự Hán hóa còn tệ hơn triều Lê.
Bộ luật Hồng Đức thời Lê Thánh Tông tiến bộ hơn xa bộ luật Gia Long do
Nguyễn Văn Thành sao chép gần như nguyên vẹn luật Mãn Thanh để áp dụng
từ 1813. Nguyễn Ánh là hào kiệt, mà không thể anh hùng như các Chúa
Nguyễn và sau bốn đời Nguyễn Sơ (Gia Long, Minh Mạng, Thiệu Trị, Từ
Đức) là nước ta mất độc lập vào tay thực dân Pháp. Nước Pháp khi đó đã
lụn bại tại Âu Châu mà vẫn chinh phục được nước ta vì nước ta cứ theo
Tầu nên tụt hậu còn hơn Pháp!
Pháp mất 25 năm mới thắng vì đánh đâu cũng có người chống Pháp ở đó,
nhưng triều đình vẫn chưa nhìn ra để thoát khỏi ách tự Hán hóa và lại
phải lo dẹp loạn hơn là chống giặc.
Thành thử, một trăm năm trước, chúng ta gặp nan đề hãi hùng: Phải duy
tân để hiện đại hóa xứ sở thì mới giành lại độc lập. Cụ Phan Châu
Trinh nhìn ra điều ấy và chủ trương canh tân để có độc lập. Ngược lại,
làm sao canh tân khi thực dân Pháp còn cai trị nước ta? Cụ Phan Bội
Châu lý luận như vậy và cho rằng độc lập là ưu tiên. Nhìn lại thì
chúng ta khâm phục cái đức của cả hai bậc chí sĩ: hai cụ không coi
nhau là kẻ thù phải tiêu diệt.
Cái lạc hậu của dân ta, từ trí thức trở đi, là thiếu am hiểu những
xoay vần của thế giới, nên vui mừng khi có kẻ chủ trương thực hiện cả
hai mục tiêu: Một tên tay sai của cộng sản quốc tế hoàn toàn dốt nát
về xã hội chủ nghĩa mà lừa bịp được nhiều người vì xã hội chủ nghĩa đó
có tính ưu việt là biết áp dụng khoa học! Đấy là Hồ Chí Minh sau khi
đã học lóm các nhân vật đấu tranh cho độc lập dân tộc.
Năm 1920, khi KGB của Liên Xô can thiệp vào nội tình chính trị Pháp để
xé đảng Xã Hội (SFIO - Section Française de l'Internationale Ouvrière)
và lập ra đảng Cộng Sản Pháp (theo Đệ Tam Quốc Tế của Nga) tại hội
nghị ở thành Tours, Hồ Chí Minh còn ú ớ chưa phân biệt được, rồi theo
đảng Cộng sản vì đi đái nghe nói là đảng này chống thực dân! Dân ta cứ
quên yếu tố 'quốc tế' trong thế giới cộng sản, nên sau này lại Ơ Quả
Mơ khi nghe họ nói đến 'nghĩa vụ quốc tế'!
Và cái chi bộ Liên Xô của Đệ Tam Quốc Tế bên Pháp cũng muốn có tên da
vàng đại diện cho Đông Dương mới là quốc tế chứ. Sau hai năm võ vẽ về
lý thuyết thì Hồ qua Liên Xô học về sách động. Hãy đọc bộ "Histoire
Intérieure du Party Communiste Français" thì ra con ma gà họ Hồ ở cuốn
một! Và mấy năm học tập của Hồ đã có kết quả khi được gửi về Quảng
Đông để xây dựng hạt nhân cộng sản.
Lúc đó, ở nhà, Phạm Hồng Thái gây tiếng vang với vụ ám sát hụt Toàn
quyền Đông Dương tại Sa Diện ở Quảng Đông, vào ngày 19 Tháng Sáu năm
1924 nên phong trào của cụ Phan Bội Châu nổi như cồn. Tổ chức Tâm Tâm
Xã bị xâm nhập, cụ Phan bị bán đứng cho thực dân Pháp từ năm 1925. Và
tiền lấy được thì xây dựng hạt nhân cộng sản. Người cộng sản chối tội
này cho Hồ Chí Minh và đổ lỗi cho Lâm Đức Thụ!
Như vậy, có phải là đã đi tròn trăm năm không? Sau 1925, cả hai cụ
Phan đều bó tay trong khi nước Pháp cũng lụn bại và chi bộ Đông Dương
của Đệ Tam Quốc Tế được Hồ Chí Minh và đồng bọn lập ra tại Hong Kong
vào đầu năm 1930… Từ đó, cục diện xoay chuyển qua hướng khác.
Mà mỗi khi người cộng sản phạm sai lầm (Xô Viết Nghệ Tĩnh 1930 là thí
dụ), họ được quan thầy chỉ bảo do… 'nghĩa vụ quốc tế'. Phe quốc gia
thì không, có khi còn bị đồng minh đâm sau lưng vì không thực thi dân
chủ theo lối thiển cận của đồng minh!
Chúng ta phải lùi lại nhìn lịch sử từ rất xa để thấy ra nhiều bài học
đau lòng như vậy, may ra mới tỉnh!
___
(Bản đồ Đàng Trong và Đàng Ngoài, năm 1757)
Comments
Post a Comment