TẠI SAO NGÀY THÀNH LẬP ĐẢNG ĐƯỢC ĐỔI TỪ 6/1 SANG 3/2
Trích dẫn từ link ở cuối bài:
2. Về ngày thành lập Đảng và mối quan hệ giữa Luận cương và Chánh cương của Đảng năm 1930
Có ý kiến cho rằng ngày thành lập Đảng là 6-1-1930, hoặc Chánh cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt, Chương trình hành động tóm tắt của Đảng là do Hồ Chí Minh trực tiếp khởi thảo… Sự thực có hoàn toàn như vậy không?
Về ngày Hội nghị thành lập Đảng, Tác giả T.Lan, trong tác phẩm Vừa đi đường vừa kể chuyện, cho biết "Để chúc mừng Đảng ra đờỉ, Nguyễn Ái Quốc đã tổ chức "một bữa Tết Nguyên đán vừa tiết kiệm vừa linh đình"([19]), tức là Đảng thành lập vào dịp Tết Âm lịch, khoảng đầu tháng 2 Dương lịch, 1930.
Trong báo cáo gửi Quốc tế Cộng sản đề ngày 18-2-1930, Nguyễn Ái Quốc cho biết: "Chúng tôi họp vào ngày mồng 6-1.. Chúng tôi cùng nhau xác định cương lĩnh và chiến lược theo đường lối của Quốc tế Cộng sản. Các đại biểu phải tổ chức một Trung ương lâm thời gồm bảy ủy viên chính thức và bảy ủy viên dự khuyết. Các đại biểu trở về An Nam ngày 8-2". Xin lưu ý "Chúng tôi" ở đây có nghĩa là cả đồng chí Nguyễn Ái Quốc và những người dự họp. Số lượng ủy viên BCH Trung ương lâm thời ghi ở "Năm điểm lớn" là 9, trong đó có 2 đại biểu chi bộ cộng sản Trung Quốc; còn ở báo cáo này là 14, không nói là có đảng viên của ĐCS Trung Quốc tham gia.
Đồng chí Nguyễn Thiệu, người tham gia Hội nghị hợp nhất Đảng cho biết: "Chúng tôi đến Hương Cảng vào dịp Tết Canh Ngọ"([20]), tức là khoảng cuối tháng 1 đầu tháng 2-1930.
Đại hội Đảng lần thứ III (9-1960) do Hồ Chí Minh chủ trì, đã ra Nghị quyết về ngày thành lập Đảng như sau: "Từ mấy chục năm nay, Đảng ta lấy ngày 6 tháng Giêng dương lịch làm ngày kỷ niệm thành lập Đảng. Nay căn cứ theo các văn kiện và tài liệu lích sử, thì ngày bắt đầu cuộc Hội nghị hợp nhất để thành lập Đảng là ngày 3-2-1930 dương lịch, tức là ngày 5 tháng 1 theo âm lịch.
Vì vậy Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng quyết nghị từ nay trở đi sẽ lấy ngày 3 tháng 2 dương lịch mỗi năm làm ngày kỷ niệm thành lập Đảng, và giao Ban Chấp hành Trung ương sẽ tiến hành các công tác và thủ tục cần thiết để sửa lại việc ghi chép ngày thành lập Đảng trong các văn kiện về lịch sử Đảng cho phù hợp với sự thật"([21]).
Tổng hợp lại 2 stt mình đã viết về vấn đề này:
TẠI SAO ĐẢNG CS VN THÀNH LẬP NGÀY 3-2-1930?
Xung quanh sự kiện tưởng chừng như đơn giản này có nhiều điểm thú vị. Đảng CSVN được thành lập do sự hợp nhất 3 đảng là Đông Dương CS đảng, An Nam CS đảng và Đông Dương CS Liên đoàn, điều này tất cả sinh viên VN học LS đảng, đều phải biết. Mình thiếu may mắn (hay rất may mắn?) là không được học môn này, thế nên phải tự nghiên cứu!
Khi hội nghị hợp nhất được họp, từ 6/1/1930 - 8/2/1930, thì Đông Dương CS Liên đoàn lại không có ai tham gia, chỉ có đại diện của 2 đảng còn lại và đại diện của Quốc tế CS (trong đó có ông Nguyễn Ái Quốc). Đông Dương CS LĐ chỉ gia nhập sau, vào ngày 24/2. Thời kỳ đầu, cũng như trong báo cáo chính trị của Nguyễn Ái Quốc, ngay sau hội nghị hợp nhất, lấy ngày 6/1 làm ngày thành lập đảng, nhưng đến tận năm 1960 thì lại đổi sang ngày 3/2. Lý do chính xác thì mình không rõ, nhưng có thể vì hội nghị hợp nhất họp làm mấy đợt, đợt cuối bắt đầu ngày 3-2? Về lý thì phải lấy ngày khai mạc hay bế mạc hội nghị để làm ngày thành lập đảng chứ? Đảng viên nào biết lý do thì giải thích hộ mình với.
Nguyễn Ái Quốc là người đại diện cho QT CS, cùng 2 người nữa, tổ chức sự kiện hợp nhất này theo chỉ thị của QTCS. Hội nghị kết thúc với cương lĩnh vắn tắt mang màu sắc quốc gia "hẹp hòi" đại khái là giải phóng dân tộc, đánh đổ thực dân, phong kiến, quốc hữu hóa ruộng đất. Cương lĩnh này không phù hợp với chủ trương của QTCS là đấu tranh giai cấp phải là quan trọng nhất.
Lúc mới sáp nhập, đảng được đặt tên là Đảng CSVN, Nguyễn Ái Quốc tuy không phải TBT nhưng vì là người tổ chức hội nghị, lại của QTCS cử đến, nên có đứng ra quản lý, đại khái giống ông Phạm Quang Nghị "phụ trách" thành ủy HN, cũng chỉ đạo các hoạt động ở VN, yêu cầu trong nước phải báo cáo, nhưng cơ bản lại không được các đồng chí trong nước tôn trọng ý kiến! Đồng chí Trần Phú, người của Đông Dương CS Liên đoàn, trả lời các yêu cầu của NAQ đại ý là "lúc nào thấy cần thiết thì mới báo cáo" và chỉ coi Nguyễn Ái Quốc là "bưu tá" có trách nhiệm chuyển báo cáo lên QTCS mà thôi. Trong thời gian đầu "kẻ đến sau" Đông Dương CS LĐ không có mấy vai trò ở đảng CS mới.
Hội nghị sáp nhập kết thúc mà không hề bầu TBT mà phải chờ đến Hội nghị TƯ đầu tiên tổ chức vào tháng 10/1930, Trần Phú được bầu làm TBT, nhưng lại là người đến sau, tức là thành viên của Đông Dương CS LĐ. NAQ không còn vai trò gì trong đảng. Sau hội nghị TƯ này thì tên đảng được đổi thành Đảng CS Đông Dương, theo ý của QTCS. Điều này cũng cho thấy, đối với QT CS, thì vai trò của Trần Phú quan trọng hơn NAQ. Cương lĩnh của đảng cũng đã được thay đổi theo định hướng của QT CS, nhấn mạnh về đấu tranh giai cấp hơn là đánh thực dân, phong kiến.
Thông thường, theo logic, thì ông nào đứng ra thành lập, sáp nhập công ty, thì thường ôm luôn chức CT HĐQT hay CEO, ông nào vào sau thì càng thiệt, trâu chậm uống nước đục. Ở đây lại khác, cốc mò cò xơi, thế mới hay!
Lưu ý rằng, vào hội nghị sáp nhập, ông NAQ không hề có "đệ tử" nào. Sau này ông mới thu nạp đệ tử là các ông Võ Nguyên Giáp, Phạm Văn Đồng...để dần dần gây dựng uy tín cá nhân. Đây cũng là lý do tại sao sau này ông Võ Nguyên Giáp lại được "sủng ái" hơn ông Chu Văn Tấn hay Nguyễn Sơn, là những người có kinh nghiệm và học vấn về quân sự hơn nhiều.
Ông Nguyễn Ái Quốc chỉ thực sự nắm được quyền lãnh đạo đảng sau khi những người CS cũ như các ông trong phe Trần Phú lần lượt bị Pháp bắt, tạo nên khoảng trống quyền lực và khi thế chiến 2 nổ ra, nhu cầu đánh đổ đế quốc trở nên cấp thiết và dễ dàng hơn.
Tại sao ngày 3-2 lại là ngày thành lập đảng?
Sắp hết ngày rồi mới nhớ ra ngày 6-1 này đã từng được dùng làm ngày thành lập đảng CS VN đấy các đồng chí ạ. Mà được dùng lâu phết, nhớ mang máng đâu đó năm 196x mới đổi lại sang ngày 3-2, lý do chưa rõ ràng và khá phi lý!
Đồng chí Trần Phú và Ngô Đức Trì là 2 người có trách nhiệm được quốc tế CS 3 cử về Hongkong để thống nhất 3 đảng CS ở VN, cầm bảo bối của QTCS theo. Nhưng đen cái là 2 đc này bị trễ thế là không kịp sang để gặp đối tác. Trong khi đó đc NAQ cũng là người của QT3 sang Hongkong nhưng nhiệm vụ hợp nhất 3 đảng lại rất không rõ ràng. Vì bảo bối của QT3 chỉ trao cho Trần Phú mà thôi! Bảo bối mà NAQ cầm theo mà hiện nay đuợc coi là chính thức lại không hề đựoc lưu ở văn khố của QTCS như bản của Trần Phú. Thậm chí đc NAQ khi đó còn viết thư gửi một số đc khác lãnh đạo bộ phận Viễn đông của QTCS để xin giao nhiệm vụ! Tuy nhiên đc vẫn cứ tổ chức đại hội hợp nhất 2 đảng là An Nam CS đảng và Đông Dương CS đảng, Đông Dương CS liên đoàn không kịp cử nguời sang, nên tham gia sau.
Đại hội tổ chức vào ngày ngày 6-1 đến 7-2, nên ngày 3-2 không rõ là ngày gì, tại sao lại được dùng làm ngày kỷ niệm thành lập? Mình đoán là do có nghỉ giữa hiệp và từ 6-1 đến 2-2 chỉ là chém gió trù bị còn 3-2 mới khai mạc chính thức. Có người bảo ngày 6-1 là lịch âm, nhưng nếu 6-1 âm lại rơi vào 4-2 dương chả liên quan đến 3-2. Bạn nào đảng viên trung kiên hay DLV thạo sử đảng thì chỉ cho mình với. Đảng viên mà dốt sử đảng hơn PĐ là mang tiếng lắm. Cương lĩnh tóm tắt của đảng do đc NAQ soạn ở đại hội này thực ra không khác gì bản có sẵn của đc Borodin là nguời của QTCS soạn sẵn và NAQ chỉ chế cháo lại thôi.
Tuy nhiên, việc hợp nhất này lại không hề vừa ý QTCS vì đc NAQ lại tỏ ra cục bộ địa phương, đặt nặng tính dân tộc lên trên tính giai cấp, thể hiện rõ nhất là ở việc đặt tên đảng là đảng CS VN. Thế các đc Lào, Cam thì bơ vơ không nơi nương tựa à? Vì thế, chỉ đến cuối năm 30, đc Trần Phú được QTCS cử làm TBT và đảng được đổi thành đảng CS Đông Dương. Như vậy đc NAQ là người đứng ra sáp nhập 3 công ty nhưng lại chả được làm chủ tịch hay TGĐ thậm chí không tham gia HĐQT luôn! Đảng ta sau khi thành lập còn lục đục chán do 3 công ty hợp nhất thì khó mà hoà thuận ngay được. Thực dân Pháp đàn áp dã man, lần lượt bắt vãn các lãnh đạo đảng, thế là đỡ cãi nhau! Cũng may, đc NAQ mà làm TBT sớm ngay từ đầu thì khéo lại đi tù như đc Trần Phú. Trong rủi có may. Tái ông thất mã.
Các bạn lưu ý là đến tận khi CM tháng 8 xảy ra thì ở mỗi Kỳ vẫn có các phe nhóm CS tương đối độc lập, nhất là ở Nam Kỳ có hẳn 2 đảng CS cùng hoạt động độc lập. Đó là đảng của ông Giàu và đảng của ông Tạo. Ở Bắc thì nhóm ông Trường Chinh cũng khá độc lập với nhóm các ông Đồng, Giáp, HCM. Chuyện này dài, sẽ kể sau. Hôm nay là ngày khai mạc đại hội, kể thế thôi.
Mừng đảng, mừng đông!
Dương Quốc Chính
Comments
Post a Comment