Skip to main content

Đức Giáo Hoàng

HIỂU CHO ĐÀNG HOÀNG, ĐỪNG GIẢI THÍCH BỪA!
Tôi đọc thấy trên mạng có mấy người phán như ri: "Công giáo được tổ chức như một nhà nước quân chủ", "Nhà nước Công giáo là một vương triều với thủ đô là Vatican, đức Giáo hoàng như là vị hoàng đế (ở đây nói về mặt tổ chức) và các hồng y là những quan chức đứng đầu đơn vị hành chính địa phương trong nhà nước Công giáo".
Mấy người đó toàn "dân chủ" cộm cán (bây giờ hễ thấy "dân chủ" là phải... cẩn thận coi đó thuộc dân chủ kiểu gì). Đàng sau cái bình phong dân chủ "ủng hộ Công giáo", kỳ thực đây là sự cố ý giải thích sai lệch về Công giáo!

&1&
1.1/ Thiết chế nào để chọn ra vị đứng đầu Giáo hội Công giáo toàn cầu - một tôn giáo rất lớn, với số tín đồ năm 2020 có tới 1.329 triệu người (1 tỉ 329 triệu) (*)? Đó là thiết chế Hồng Y đoàn của toàn cầu, hiện nay gồm 213 thành viên (98 vị Hồng Y trên 80 tuổi không tham gia bỏ phiếu, và 115 vị Hồng Y cử tri).
Mỗi khi vị đứng đầu Giáo hội qua đời hoặc từ nhiệm, các Hồng Y trên toàn thế giới tụ họp tại Vatican để bầu chọn một vị lãnh đạo mới.

Thiết chế bầu chọn này, nếu so với các thiết chế dân chủ hiện đại, có thể gọi là tương đồng với thiết chế "Dân chủ đại nghị". (mở ngoặc: thiết chế dân chủ đại nghị, còn gọi là Đại nghị chế Congressional system, các nghị viên Quốc hội bầu chọn ra nguyên thủ, như Anh, Đức, Nhựt, Gia Nã Đại...) - chớ làm gì có sự kế thừa mặc định, theo kiểu "nhà nước quân chủ" ở đây!
Phải qua bầu chọn, nhắc lại, bởi Hồng Y đoàn toàn cầu.

1.2/ "Các Hồng Y là những quan chức đứng đầu đơn vị hành chính địa phương trong nhà nước Công giáo" (?) - đây là nói bừa, nói trật, là cách giải thích hết sức hồ đồ.
Nói ngay ở Giáo hội Công giáo VN cho dễ hình dung.
Các vị giám mục họp lại để bầu chọn Chủ tịch Hội đồng Giám mục, nhiệm kỳ 3 năm, hết ba năm bầu lại. Hồi nhiệm kỳ 2001-2004, Chủ tịch HĐGM là đức Giám mục Nguyễn Văn Hòa, lúc bấy giờ đức Hồng Y Phạm Minh Mẫn làm Phó Chủ tịch HĐGM. Đó, coi đi, đâu phải Hồng Y là được "mặc định" đứng đầu giáo hội địa phương?

Một lần nữa, cũng vẫn là thiết chế "Dân chủ đại nghị" - chớ làm gì có "quân chủ", trong việc bầu chọn vị đứng đầu của Hội đồng Giám mục VN.

* Hiện nay ở VN có hai vị Hồng Y: Hồng Y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn và Hồng Y Phêrô Nguyễn Văn Nhơn. Trong khi đó, Chủ tịch Hội đồng giám mục VN là Tổng giám mục Giuse Nguyễn Chí Linh (phụ trách Tổng giáo phận Huế), Phó Chủ tịch HĐGM VN là Tổng giám mục Giuse Nguyễn Năng (phụ trách Tổng giáo phận Sài Gòn).

&2&
Vị đứng đầu Giáo hội Công giáo hoàn vũ tại Thánh quốc Vatican là Pope Francis (Phanxicô) - thuộc dòng Tên, người Á Căn Đình (Argentina) được Mật nghị Hồng Y đoàn bầu chọn vào năm 2013.
Ở VN quen gọi là "đức Giáo hoàng". Thuật từ này, tuy nhiên, lại không tương hợp với danh xưng chính thức. Trong tiếng Latinh, vị đứng đầu Giáo hội được gọi là "Papa" (chuyển ngữ tiếng Anh là "Pope"), không hề mang ý nghĩa là "hoàng" (vua).

Tại sao ở VN có lối nói là "Giáo hoàng"(教 皇)? Thuật từ này có nghĩa là "vua của giáo hội", vua của một tôn giáo. Buổi ban đầu truyền giáo vào nước Việt, bấy giờ (thế kỷ 17) chế độ quân chủ đang ngự trị, "vua chúa" là tột đỉnh của hệ thống giai tầng trong xã hội và chiếm lĩnh sự tôn kính trong suy nghĩ của người dân nước Việt.
Thành thử bấy giờ dùng danh xưng 皇 ("hoàng"), khi nói về vị lãnh đạo Giáo hội Công giáo hoàn vũ, là dựa vào tâm thức tôn kính "vua" đã ăn thành nếp của người dân Việt.
Cũng phải thôi, nước Việt bấy giờ làm gì đã biết tới thể chế dân chủ / cộng hòa mà không gọi "vua" này kia?

Ngoài cách gọi "Giáo hoàng", còn có cách gọi là "đức Giáo tông" (教 宗), nghĩa là người đứng đầu giáo hội. Hiện nay tất cả những gì có liên quan tới người đứng đầu giáo hội ("Giáo tông"), để ý mà coi, đều mang chữ "tông": như Tông thư, Tông huấn, Tông sắc, Tông toà... (không hề gọi Hoàng thư, Hoàng huấn, Hoàng sắc, Hoàng tòa)!
Thành thử danh xưng "đức Giáo tông" - ngoài ý nghĩa người đứng đầu, còn mang tính cách TÔNG TRUYỀN nữa. Thuật từ "đức Giáo tông" xem ra thích hợp với vai trò vị lãnh đạo của Giáo hội hơn.

... Dù vậy, ngay cả khi có nhiều tín hữu đạo Công giáo tại VN vẫn quen dùng thuật từ "Giáo hoàng" đi nữa - như đã diễn giải về thể thức bầu chọn ở trên, vị lãnh đạo Giáo hội Công giáo không "quân chủ" gì hết.
-------------------------------------------------------------------------------
* Nói thêm điều này, cũng khá bất ngờ: người Hoa theo đạo Công giáo, họ đều dùng danh xưng "đức Giáo tông"; trong khi đó giới cầm quyền cộng sản Bắc Kinh thì... gọi "đức Giáo hoàng" (nhằm gây "ấn tượng" rằng Vatican là quân chủ, là vua chúa).

(*) Nhân loại có niềm tin vào các tôn giáo (năm 2020): chiếm tới 86% dân số toàn cầu;
Số người không theo tôn giáo nào: chiếm 14% dân số.
- Vài tôn giáo lớn:
1/ Kitô giáo (Christianity) - gồm Công giáo, Tin Lành, Chính thống giáo...- có 2.300 triệu người (2 tỉ 300 triệu) chiếm 29% dân số toàn cầu;
2/ Đạo Islam (ở VN quen gọi "Hồi giáo") có 1.900 triệu (1 tỉ 900 triệu) chiếm 24% dân số toàn cầu;
3/ Ấn Độ giáo (Hinduism) có 1.100 triệu (1 tỉ 100 triệu) chiếm 14%;
4/ Phật giáo (Buddhism) có 506 triệu, chiếm 6%.

Hình ảnh (hàng trên): Đức Giáo tông Francis
Hình ảnh (hàng dưới): Mật nghị Hồng Y đoàn bầu chọn đức Giáo tông (trái); Hội đồng giám mục VN (giữa); TGM Nguyễn Chí Linh (Tổng giáo phận Huế, là Chủ tịch HĐGM VN) & TGM Nguyễn Năng (Tổng giáo phận Sài Gòn, là Phó Chủ tịch HĐGM VN).

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

​Trong mỗi gia đình, luôn có một người như thế

Trong mỗi gia đình, luôn có một người như thế… Người ấy không hỏi nhiều, không kể lể, chẳng tranh phần đúng, cũng chưa từng đòi phần hơn. Nhưng lạ lắm – cứ mỗi lần nhà có chuyện, thì chính người ấy lại là người đầu tiên chao đảo. Khi ai đó gặp hạn, người ấy lại ốm. Khi cả nhà cùng lo âu, người ấy lại gánh thêm những điều chẳng ai thấy. Không phải vì người đó yếu. Mà bởi trời đất đôi khi có một cách sắp đặt kỳ lạ: Để một người chịu nhiều hơn một chút – Để những người còn lại, được bình yên hơn một chút. co là con út trong một gia đình năm người. Chị gái lấy chồng xa, anh trai có công việc ổn định, bố mẹ vẫn khỏe mạnh ở tuổi về chiều. Chỉ riêng Co – đi đâu cũng lận đận, làm gì cũng va vấp. Đã có lúc, cô ngồi một mình và hỏi: "Hay là mình là đứa gánh nghiệp cả nhà?" Và rồi cô để ý – rất rõ – Mỗi lần trong nhà có người gặp chuyện: mẹ ốm, bố té xe, hay chị gái buồn bực chuyện chồng con… Thì chỉ vài hôm sau, Linh lại là người "đón hạn": xe hư, mất việc, hay bỗng dưng té ...
Post a Comment
Read more

Khủng hoảng kinh tế 2008 và các sói già phố Wall

  Có lẽ nhiều người đã biết khủng hoảng kinh tế năm 2007-2008 xảy ra do bong bóng thị trường cho vay mua nhà (mortgage) của Mỹ sụp đổ, khi hàng loạt người có điểm tín dụng xấu – không có khả năng chi trả nợ - được cho vay mua nhà (subprime mortgage). Thời điểm 2000-2007, việc 1 người có thể sở hữu 2-3 căn nhà là hoàn toàn bình thường nhờ vay tiền từ các tổ chức tín dụng. Đến 1 thời điểm, khi người mua nhà không còn khả năng phát chi trả nợ, bong bóng này chắc chắn sẽ sụp đổ. Tuy nhiên, việc tín dụng xấu có thể tồn tại trong 1 thời gian dài và tạo nên ảnh hưởng dây chuyền đến nhiều tổ chức tài chính lớn trên thế giới chắc chắn không chỉ phụ thuộc vào những người có tín dụng xấu. Từ 1 đống rác, mortgage tín dụng xấu đã được hô biến thành 1 món hàng cực kỳ uy tín và chất lượng, tóm gọn lại trong hai yếu tố: 1. Biến subprime mortgage thành 1 sản phẩm hoàn toàn mới 2. Dát vàng cho sản phẩm mới này 1 trò chơi hoàn hảo đã được bày ra bởi các sói già phố Wall. Thay đổi nhận diện Yếu tố thứ...
Post a Comment
Read more

Việt nho

Theo triết gia Lương Kim Định người Tàu đã biến đổi Việt nho thành Hán nho, phản bội ý nghĩa bản thể của chữ nho/nhu, thay thế phép ứng xử mềm mại, thuần nhất thành lối ứng xử cương cứng, hai mặt "trong pháp ngoài nho"... + Từ Việt nho đến Hán nho Mặc dù sinh ra trong một gia đình nhà nho, nhưng không hiểu sao, hoặc chính vì thế, mà tôi có ác cảm với Nho giáo. Ở Việt Nam, Nho giáo và tính tiểu nông là căn nguyên nhị trùng kìm hãm sự phát triển của đất nước. Và, cũng vì thế, mà tôi lảng đọc Kim Định, nghĩ rằng ông là toàn-nho. Gần đây, do tìm hiểu văn hóa Việt Nam, tôi mới buộc phải đọc ông. Hóa ra, thứ nho mà tôi ghét bấy lâu nay là Hán nho, một thứ nho đã bị tha hóa, xa vời nguồn gốc hoặc bị người ta cố tình bẻ quẹo, còn nho Kim Định tán dương là nguyên nho, được ông gọi là Viẹ...
Post a Comment
Read more