Vị tướng người Tân An lấy trung thành làm lẽ sống
Tướng Nguyễn Huỳnh Đức (1748-1819) tên tộc là Huỳnh Đức, sanh năm 1748 tại Giồng Cái Én, nay là Khánh Hậu-Tân An-Long An ,ông là con cai đội Huỳnh Lương
Năm 1781, ông gia nhập đạo quân Đông Sơn của tướng Đỗ Thành Nhơn.Về sau Đỗ Thành Nhơn bị chúa Nguyễn Ánh giết chết đoạt binh,sử chép nhiều tướng Đông Sơn đã ly khai tách ra như Võ Nhàn (anh Võ Tánh) ,Đỗ Bảng .....Nhưng Nguyễn Huỳnh Đức vẫn đi theo Nguyễn Ánh
Năm 1783, đánh với quân Tây Sơn ở Đông Tuyên, Huỳnh Đức bị thua, bị bắt ,Nguyễn Huệ thâu dụng ông,ông theo quân Tây Sơn sống qua ngày,nhưng giao kèo là chỉ đánh với quân Trịnh, chứ không đánh với quân của chúa Nguyễn.
Năm 1786, Nguyễn Huỳnh Đức theo Nguyễn Huệ ra Bắc đánh với Trịnh rồi về làm Phó tướng của Nguyễn Văn Duệ,Huỳnh Đức khích tướng ông Duệ phản Nguyễn Huệ về với Nguyễn Nhạc rồi lén bỏ trốn sang Lào rồi qua Xiêm La tìm chúa Nguyễn Ánh ,khi đến nơi, chúa Nguyễn Ánh đã về Gia Định,ông lại tìm đường về
Nguyễn Huỳnh Đức có tiếng trung thành với Nguyễn Ánh,từng lấy đầu gối làm gối cho chúa ngủ và thức đuổi muỗi cho chúa suốt đêm
Vì thuộc hàng đệ nhứt công thần,lại luôn thần phục,trung thành tuyệt đối nên vua Gia Long ban họ Nguyễn đổi từ Huỳnh Đức qua Nguyễn Huỳnh Đức .Đây là chuyện lạ vì các ông đệ nhứt khai quốc khác như Lê Văn Duyệt,Trương Tấn Bửu cũng không được
Năm 1802 vua,Gia Long phong Nguyễn Huỳnh Đức làm Quận công. Năm 1810, ông làm Tổng trấn Bắc thành kiêm Khâm Sai Chưởng Tiền Quân.
Năm 1816, về Nam làm Tổng trấn Gia Định,đương chức ông than không gánh vác xiết cần có phó nên vua cử thêm Hiệp Tổng trấn Trịnh Hoài Đức.Ngày 27 tháng 10 năm 1819 mất khi đang tại chức, thọ 71 tuổi
Năm Minh Mạng thứ 12 (1831), ông được tặng Kiến Xương Quận Công
Nguyễn Huỳnh Đức là "Ngũ hổ tướng Gia Định " (gồm Nguyễn Văn Trương, Nguyễn Văn Nhơn, Lê Văn Duyệt, Nguyễn Huỳnh Đức, Trương Tấn Bửu)
Nói chút về Gia Định thành
Gia Định bao gồm hết thảy các tỉnh Miền Nam từ Bình Thuận đến Cà Mau, tức là Nam Kỳ Lục Tỉnh sau này.Tổng Trấn Gia Định chẳng khác gì tiểu vương hay Thống Đốc Nam Kỳ thời Pháp thuộc
Xin liệt kệ các vị Tổng Trấn Gia Định Thành ,gồm có:
- Khâm Sai Chưởng Trung Quân, Bình Tây Đại tướng quân,Đoan Hùng Quận Công ,Đệ nhứt Ngũ hổ tướng Nguyễn Văn Trương:Ông tướng này gốc người Quảng Nam ,là tướng Tây Sơn về hàng
Năm 1805 giữ chức Tổng Trấn Gia Định Thành ,năm 1807 thì về Kinh
-Chưởng Chấn Võ Quân, Nhơn Quận công Nguyễn Văn Nhơn:Ông này 2 lần làm Tổng Trấn Gia Định.Lần thứ nhứt từ năm 1808 đến 1810 và lần thứ hai từ năm 1819 đến 1820.
-Trung Quân kiêm Tả Quân Phó tướng Long Vân Hầu Trương Tấn Bửu: Vào năm 1810 khi Nguyễn Văn Nhơn được triệu về Kinh, ông khi đó đang là Tổng Trấn Bắc Thành được trao chức Quyền lãnh chức Tổng trấn Gia Định Thành cho đến năm 1812.
-Khâm Sai Chưởng Tả Quân Quận Công Lê Văn Duyệt: Ông có 2 lần làm Tổng Trấn Gia Định .
Lần thứ nhứt từ năm 1812 đến 1815, lần thứ hai từ năm 1820 đến 1832. Trong lần thứ nhứt,năm 1812 Long Vân Hầu Trương Tấn Bửu làm Phó Tổng Trấn
Ông Trương Tấn Bửu còn làm Phó Tổng Trấn một lần nữa là vào cuối tháng 3 năm Tân Tỵ (1821, Minh Mạng thứ 2) thay Huỳnh Công Lý phạm quốc pháp bị xử trảm
Sau khi ông qua đời thì vua Minh Mạng bãi bỏ Gia Định Thành để lập Nam kỳ lục tỉnh. Chức Tổng trấn vì vậy cũng không còn.
- Khâm Sai Chưởng Tiền Quân ,Kiến Xương Quận Công Nguyễn Huỳnh Đức: Ông xuất hiện từ năm 1815 được bổ nhiệm làm Tổng Trấn thay cho Lê Văn Duyệt được triệu về Kinh để bàn ngôi Thái Tử. Ông qua đời đột ngột vào năm 1819 khi đang đương chức
Tức trong các vị thì ông Lê Văn Duyệt làm lâu nhứt,nhì là Nguyễn Huỳnh Đức,các vị kia chỉ là tình thế một tới hai năm rồi đi chổ khác
Nguyễn Huỳnh Đức không có chiến công vang dậy như nhiều tướng khác,nhưng ông tham gia hầu hết chiến trận .Sử chép về ông toàn khen ông trung thành
Và cả đời làm quan cũng không có sở trường gì đặc biệt,chỉ là sự tà tà ,lấy trung thành làm nền
Cách sống của Nguyễn Huỳnh Đức hầu như ngoài trung thành thì ít lộ chánh kiến,không tập hợp phe phái như tướng Nguyễn Văn Thành,Lê Văn Duyệt.Những vụ quan trọng ông không ý kiến,xếp re lặng lẽ qua ngày tháng nên vua cũng không cần hỏi ý kiến,nói chung vua sai đâu làm đó nên không va chạm với ai hết
Tức là không có cá tánh
Tánh ông cũng nguội,đầm,cam chịu,ít tranh đấu.Ngược lại là ông Tả Quân Lê Văn Duyệt tánh khí rất nóng,thích nói thẳng ,tỏ bày ý kiến thẳng thừng
Trong thời gian 4 năm làm Tổng Trấn Gia Định thành thì công trạng,cách quản lý,tầm nhìn không có gì nổi bật ,trong khi Tả Quân Lê Văn Duyệt thì danh tiếng hồi ở Gia Định thành ào ào vì ông làm cho nó binh hùng kinh tế giàu mạnh và gần như là chốn phồn hoa,tự do
Vua Minh Mạng rất ghét Lê Văn Duyệt nhưng rất vừa lòng Nguyễn Huỳnh Đức ,vua hay khen tánh trung thành của ông Nguyễn Huỳnh Đức trước mặt những vị khác
Đại Nam thực lục chính biên, Đệ nhị kỉ, quyển 49, tập 2, Nxb Giáo Dục, Hà Nội, 2003, tr. 743. chép:
"Trước vua (Là Minh Mạng) thường khen tiết tốt của Huỳnh Đức, người làm tôi khó có ai bằng, nên cho dòng dõi được vẻ vang"
Năm 1833, Lê Văn Khôi nổi loạn, làm binh biến chống lại vua Minh Mạng chiếm thành Phiên An và kêu gọi Nam Kỳ cùng chống lại triều đình
Trng lực lượng chống có người cố đạo Tây,có Tàu bốn bang ,có con cháu Thoại Ngọc Hầu,con cháu Mạc Cửu ở Hà Tiên,con cháu Nguyễn Văn Tồn Trà Vinh ....
Nhưng không có con cháu Nguyễn Huỳnh Đức tham gia
Hai ông con Nguyễn Huỳnh Nhiên và Nguyễn Huỳnh Thỏa có mặt trong quân đội triều đình Huế tham gia triệt hạ thành Phiên An của Lê Văn Khôi
"Viên tử là Nguyễn Huỳnh Thoả đánh nhau ở cầu Cao Mên (Thoả là em Nguyễn Huỳnh Nhiên. Từ khi Công Triều quy thuận, chiêu tập quân nghĩa dũng, Thoả đi theo), tiếng trống tiếng súng vang ầm rầm rộ" (Đại Nam thực lục chính biên, Đệ nhị kỉ, tập 3, Nxb Giáo Dục, Hà Nội, 2003, tr. 778)
Ta hiểu rằng người Nam Kỳ ủng hộ làm một cuộc 'binh biến' do Lê Văn Khôi làm thủ lãnh,đó là một ước mơ "độc lập" thoát khỏi vòng cương tỏa hà khắc của vua Minh Mạng về quyền lợi và chánh trị sau cái chết của Tả Quân Lê Văn Duyệt
Nói chung không thể so sánh giữa Nguyễn Huỳnh Đức và Lê Văn Duyệt ai tốt công nghiệp hơn ai ,là vì mỗi người một tính cách hoàn toàn khác nhau ,họ có chánh kiến,cách sống rất khác nhau từ ban đầu lận
Viết vài dòng về chuyện xưa đặng học hỏi cái ngày nay
Trong chánh trị xìu xìu ển ển thì sống thọ,ngủ ngon,thần phục ,trung thành thì sẽ được khen là thần tử tốt
Nhưng trong chánh trị cũng cần cá tánh,cần phản kháng và rặc ròi vì quyền lợi của xứ sở mình.
Comments
Post a Comment