Việt Nam

TÊN GỌI "VIETNAM" ĐƯỢC CÔNG NHẬN TRÊN THẾ GIỚI TỪ LÚC NÀO? 

* Tên nước VIỆT NAM chính thức xuất hiện trong sử Việt là năm 1804, vào thời Hoàng đế Gia Long (vị vua sáng lập Nhà Nguyễn). Từ lúc nào, thế giới mới gọi tên nước chúng ta là "Vietnam"? 

/1/ "ANNAM":

Khi người Pháp cai trị, họ đặt toàn bộ đất nước chúng ta vào Liên bang Đông Dương (French Indochina). Họ không gọi "Việt Nam", cũng không gọi "Đại Nam" (tên nước được gọi từ thời Hoàng đế Minh Mạng cho đến Hoàng đế Bảo Đại), mà sửa thành "Annam" theo cách gọi của Trung Hoa tự đặt ra (từ trước năm 1804, trong suốt nhiều thế kỷ). 

Trong Hòa ước Thiên Tân (1885) giữa Pháp với nhà Thanh (Trung Hoa), Pháp tuyên bố quần đảo Hoàng Sa (Paracel Islands), Trường Sa (Spratly Islands) thuộc quyền quản lý của nhà Nguyễn, trên danh nghĩa cai trị "Annam" vào thời điểm đó, mà Pháp được quyền thay mặt về mặt ngoại giao. 

2/ "INDOCHINA" ("Tonkin", "Cochinchina") 

Theo Hiệp ước Postdam của Đồng Minh về giải giáp quân phiệt Nhựt, vào cuối tháng 9 năm 1945 quân đội Trung Hoa dân quốc tiến vào Hà Nội là thủ phủ của TONKIN ("Tonkin's capital") có nhiệm vụ tiếp quản từ vĩ tuyến 16 trở ra Bắc; 

trong khi đó quân đội Anh đổ bộ vào Sài Gòn là thủ phủ COCHINCHINA ("Cochinchina's capital"), tiếp quản từ vĩ tuyến 16 trở vào Nam. 

Chú ý: trong văn bản chiếu theo Hiệp ước Postdam bấy giờ, gọi "Tonkin" (không gọi "North Vietnam"), gọi "Cochinchina" (không gọi "South Vietnam"). Danh xưng tên nước "Việt Nam" chưa được dùng chính thức. 

Ghi chú: Theo Hiệp ước Postdam, cả "Đế quốc Việt Nam" lẫn "Việt Nam dân chủ cộng hòa" đều không được công nhận. Thành thử họ không dùng danh từ "Vietnam", mà gọi "Tonkin", "Cochinchina" (*) rộng hơn thì gọi "Indochina" (Đông Dương). 

Ngay cả Liên Sô, vì giữ đúng cam kết theo Postdam, hồi năm 1945 cũng không công nhận Việt Nam dân chủ cộng hòa. 

/3/ "VIỆT NAM": 

Trong năm 1949, theo Hiệp định Élysée, Quốc gia Việt Nam (State of Vietnam) được thành lập, thủ đô đặt tại Sài Gòn. 

Những tháng đầu năm 1950, Hoa Kỳ và sau đó hàng chục nước công nhận, đặt bang giao với Quốc gia Việt Nam (QGVN). 

Cũng năm 1950, Trung Quốc (chế độ Mao Trạch Đông) là nước đầu tiên công nhận, đặt bang giao với Việt Nam dân chủ cộng hòa (VNDCCH); sau đó đến Liên Sô và một số nước xã hội chủ nghĩa công nhận VNDCCH. 

=> Như vậy, VÀO NĂM 1950 tên gọi "VIỆT NAM" mới được thế giới công nhận sử dụng trong-các-văn-bản-quốc-tế. 

* Năm sau đó, vào năm 1951, tại Hội nghị tại San Francisco, phái đoàn Quốc gia Việt Nam được mời tham dự. Đây là lần đầu tiên tên gọi "VIETNAM" xuất hiện trong một hội nghị đa quốc gia. 

Cũng là lần đầu tiên, chủ quyền của Việt Nam đối với Hoàng Sa, Trường Sa được trịnh trọng tuyên cáo trước toàn thế giới (bởi Thủ tướng QGVN là ông Trần Văn Hữu, sinh quán Vĩnh Long).

Tên gọi "Việt Nam dân chủ cộng hòa", xuất hiện lần đầu trong một hội nghị đa quốc gia, là vào năm 1954 (Hội nghị Geneve). 

* Tóm lại:

Kể từ năm 1804 tên nước "Việt Nam" xuất hiện vào thời Gia long, tính đến năm 1950: SAU 146 NĂM, hai chữ VIỆT NAM mới chính thức được thế giới gọi tên trên bản đồ! 

(cách gọi "An nam" của Tàu, Tây không còn áp dụng)

---------------------------------------------------------------------

(*) "Tonkin" về mặt phân giới địa lý trùng với danh xưng "Bắc Kỳ"; "Cochinchina" về mặt phân giới địa lý trùng với danh xưng "Nam Kỳ" - cả hai cách gọi "Nam Kỳ", "Bắc Kỳ" đều do vua Minh Mạng đặt ra năm 1832, trước cả nửa thế kỷ khi người Pháp đô hộ.

Hình ảnh (trái): Lên viếng Lăng Gia Long hoàng đế;

(phải): Tại Đại nội (Huế), hồi năm 2014, lễ kỷ niệm 210 năm tên nước VIỆT NAM ra đời.